آرتروز چیست؟

آرتروز به معنی تخریب مفاصل یا ساییدگی بین مفصل است. بسیار مشاهده کرده ایم که افراد صبحها که از خواب بیدار میشوند یا در  شروع به هر حرکتی با مشکل حرکتی مواجه اند .این افراد  در ابتدا ی راه رفتن یا برخاستن، از بی حسی یا ضعف دست، پا و زانو گلایه دارند. این علامت معمولاً نشان از بروز آرتروز دارد. آرتروز به معنی تخریب مفاصل یا ساییدگی بین مفصل است. روی مفاصل را ماده ی لاستیکی شکلی به نام غضروف پوشانده است. این غضروف ها  حرکت مفصلها روی هم را ممکن میسازند. حال آنکه در آرتروز، غضروف بین مفاصل تحلیل می رود و بتدریج تخریب می شود.

شیوع آرتروز

مطالعات در امریکا نشان می دهد که حدود 27 میلیون نفر در امریکا مبتلا به آرتروز هستند. در ایران نیز یک مطالعه نشان می دهد که 10 درصد افراد بالغ مبتلا به آرتروز مفاصل هستند. آرتروز می تواند هر مفصل را در گیر کند. معمولاً روی زانو ها، ستون فقرات و دستها شایع تر است. به طور کلی مفاصلی که وزن بیشتری تحمل میکنند بیشتر در معرض ابتلا به آرتروز هستند.

علل آرتروز

پوسچر( وضعیت قرارگیری بدن) نامناسب در ابتلا به آرتروز نقش دارد. پوسچر مناسب هنگام نشستن بسیار اهمیت دارد چون نشستن نادرست فشار بسیار زیادی را به اسکلت بدن وارد می کند و باعث ابتلا به آرتروز می شود.

  • سن: عموما افراد بالای 50 سال در معرض ابتلا به آرتروز هستند.
  • سابقه خانوادگی: مطالعات نشان می دهد مسائل ژنتیکی در بروز آرتروز نقش چشمگیری دارند
  • چاقی یا اضافه وزن:  بدیهی است که اضافه وزن فشار بر روی مفاصل را بیش از حد افزایش می دهد و در نتیجه احتمال تخریب مفاصل بیشتر می شود.

مطالعات نشان می دهد که پوسچر  فرد روی تخریب مفاصل اثر می گذارد. پوسچر نامناسب فشارهای غیر معمول بر بدن افراد اعمال می کند. این فشارهای غیر معمول عوارضی به دنبال خواهد داشت. به این ترتیب که این فشار به ماهیچه ها، مفاصل را تحت تاثیر قرار می دهد. در  نهایت این فشارها منجر به درد و ابلا به آرتروز می شود.

چگونه فشار وارد بر مفاصل با خم کردن سر افزایش می یابد و منجر به ابتلا به آرتروز می شود.

سر شما حدود 5 کیلوگرم وزن دارد یعنی مقداری سنگین تر از یک توپ بولینگ است. گردن شما باید  تمام روز وزن سر شما رو تحمل میکند. فقط هنگام استراحت، گردن برای ساعاتی کمی از زیر این فشار رها می شود.

هر چه فرد سر خود را در طول روزبه جلو خم کند نیروی اعمالی بیشتری به گردن وارد میشود یعنی گردن باید وزن بیشتری را تحمل کند به طوری که در اثر انحراف 5 سانتی متری  سر به جلو، گردن متحمل وزنی حدود 14 کیلوگرم میشود. به همین ترتیب در اثر 7.5 سانتی متر جلو بودن سر از راستای بدن، فرد متحمل وزنی حدود 20 کیلوگرم می شود. این افزایش فشار وارد بر مهره های گردن باعث ابتلا به گردن درد، فتق دیسک و آرتروز می گردد. خم شدن سر به جلو باعث افزایش فشار به تمام مهره ها از جمله مهره های کمر می شود و ابتلا به آرتروز را افزایش می دهد.

پوسچر نامناسب(خم کردن سر به جلو) فشار را روی مفاصل افزایش می دهد و منجربه آرتروز یا تشدید آن می شود.

درمان آرتروز

اگر پوسچر نامناسب (قرار گیری نادرست بدن)، خطر ابتلا یا تشدید آرتروز را افزایش می دهد آیا می توان گفت پوسچر مناسب سبب درمان آن می شود؟

قرار دادن بدن در موقعیت مناسب (پوسچر مناسب) شاید مستقیما به درمان آرتروز نینجامد اما به طور قطع در درمان آرتروز نقش مثبتی دارد. بر خلاف پوسچر نامناسب که فشار وارد بر مفاصل را افزایش می دهد، پوسچر مناسب فشار را از روی مفاصل  می کاهد. پوسچر مناسب آناتومیکی به عضلات این اجازه را می دهد که به طور اثر بخشی کار کنند. پوسچر مناسب هنگام نشستن و ایستادن، فشار بر روی مفاصل را کم می کند و شانس در مان را در صورت بروز آرتروز افزایش می دهد.

پوسچر مناسب یک شبه حاصل نمی شود. اگر همین لحظه پوسچر مناسبی ندارید متوجه باشید که اصلاح پوسچر زمان میبرد و نیازمند توجه هنگام کار مخصوصا هنگار کار با کامپیوتر است اگرچه حفظ موقعیت مناسب بدن در ابتدا دشوار است اما پس از چند هفته به صورت عادت روزانه در می آید.

از وقتی سبک زندگی بشر تغییر کرد و همه کارها نشسته انجام گرفت، دردها و بیماری های  اسکلتی عضلانی افزایش یافتند به طوری که دلیل عمده عدم ناتوانی در جهان، کمردرد و بیماری های اسکلتی عضلانی از جمله آرتروز شناخته شده است. نشستن ها ی غلط و طولانی فشار بسیار زیادی به ساختار اسکلتی عضلانی بدن وارد می کنند به همین دلیل درست نشستن به تجهیزات نیازمند است. تجهیزاتی که باید  قبل از تاکید و تشویق تکنولوژی به نشستنهای هر چه بیشتر مورد استفاده قرار می گرفت. تجهیزات ارگونومی می توانند فشارهای وارد بر نقاط حساس بدن را کاهش دهند و از دردها و بیماری های اسکلتی عضلانی و همچنین آرتروز بکاهند.

تجهیزات ارگونومی نیز به شما کمک می کنند بدنتان را در وضعیت صحیح و به اصطلاح در پوسچر صحیح قرار دهید وضعیتی که مزایای خارق العاده ای برای سلامت انسان دارد.

دستورالعمل های نشستن درست

  1. ارتفاع صندلی تان را هنگام نشستن تا حدی بالا ببرید  تا دست در زاویه ۹۹ تا ۱۱۰ درجه روی میز قرار گیرد. 
  2. اگر پاهایتان آویزان شد حتما از زیرپایی استفاده کنید. 
  3. راست و کمی متمایل به عقب بنشینید. با استفاده از نگهدارنده مانیتور یا زیر لپتاپی، نمایشگر را در راستای چشم قرار دهید تا مجبور به خم کردن سر نباشید.  
  4. کاملا به صندلی تکیه دهید. گودی کمر حتما باید موقع تکیه دادن پر شود اگر صندلی شما قادر به پر کردن گودی کمر نیست از انواع پشتی طبی استفاده کنید.
  5. برای کاهش درد نشیمنگاهی از انواع به نشین ها استفاده کنید.
  6. با استفاده از انواع محافظ مچ از خم شدن مچ دست و ابتلا به مچ درد و سندرم تونل کارپال جلوگیری کنید. 
  7. نشستن درست را همچون یک سیستم بهم مرتبط در نظر بگیرید و هیچ مرحله ای را حذف نکنید . 
  8. توجه کنید نشستن درست مجوزی برای نشستن های طولانی مدت نیست. از هر فرصتی برای حرکت استفاده کنید. 

منابع :

https://www.healthcentral.com/article/
https://www.arthritis-advisor.com/issues/
http://www.arthritis.org/about-arthritis
https://www.arthritis-health.com/